ปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์ให้ไรเดอร์ส่งอาหาร ธุรกิจปริมาณสูงที่วัดผลผิดจากการขายมอเตอร์ไซค์ทั่วไปโดยสิ้นเชิง

ทีมบรรณาธิการ linli17 ก.ค. 15:52อัปเดต 17 ก.ค. 15:52อ่าน 1 นาที

บทความนี้จัดทำเพื่อความรู้ ชื่อธุรกิจ ตัวเลข หรือบทสนทนาที่ไม่มีแหล่งอ้างอิงกำกับเป็นกรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายแนวคิด ดูรายละเอียดที่ นโยบายกองบรรณาธิการ

สรุปสั้น ๆ

ธุรกิจปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์รายวันหรือรายสัปดาห์ให้ไรเดอร์ส่งอาหารเป็นธุรกิจปริมาณสูงที่ต่างจากการขายมอเตอร์ไซค์แบบผ่อนดาวน์ทั่วไปโดยสิ้นเชิง เพราะกำไรต่อคันบางกว่ามากแต่หมุนเวียนได้บ่อยกว่า การวัดผลด้วยยอดขายรายคันแบบร้านมอเตอร์ไซค์ทั่วไปจะไม่สะท้อนความจริงของธุรกิจนี้ ต้องดูอัตราการผิดนัดชำระค่าเช่าและระยะเวลาเช่าเฉลี่ยต่อคนแทน

ลองสมมติธุรกิจชื่อ ‘ไรเดอร์ไบค์เช่า’ ที่ปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์รายสัปดาห์ให้คนที่อยากทำงานส่งอาหารแต่ยังไม่มีรถเป็นของตัวเอง เจ้าของทำแอดผ่าน LINE OA เจาะกลุ่มคนที่กำลังหางานไรเดอร์ เดือนแรกมีคนทักเข้ามาสอบถามเกือบ 200 ราย ปล่อยเช่าได้กว่า 60 คัน ตัวเลขดูน่าประทับใจมาก แต่พอผ่านไปสองเดือน กลับพบว่ามีคนค้างค่าเช่าและหายตัวไปพร้อมรถเกือบ 15 คัน สร้างความเสียหายมากกว่ากำไรที่ได้จากคันที่เช่าปกติรวมกันเสียอีก

ปัญหาคือเจ้าของธุรกิจนี้เคยทำร้านขายมอเตอร์ไซค์แบบผ่อนดาวน์มาก่อน จึงใช้วิธีวัดผลแบบเดิมคือดูจำนวนคันที่ปล่อยออกไปเป็นหลัก โดยไม่ได้ให้ความสำคัญกับการคัดกรองความน่าเชื่อถือของผู้เช่าเท่าที่ควร ทั้งที่ธุรกิจให้เช่าแบบนี้มีความเสี่ยงเรื่องรถหายหรือค้างชำระที่ต่างจากการขายขาดที่ได้เงินครบตั้งแต่ต้นหรือมีไฟแนนซ์รับความเสี่ยงแทน

บทความนี้จะพาไปดูว่าทำไมธุรกิจปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์ให้ไรเดอร์ถึงต้องวัดผลคนละแบบจากการขายมอเตอร์ไซค์ทั่วไป และควรคัดกรองผู้เช่ายังไงในแชทก่อนปล่อยรถออกไป

ทำไมธุรกิจนี้ต้องมองต่างจากการขายมอเตอร์ไซค์แบบผ่อนดาวน์

การขายมอเตอร์ไซค์แบบผ่อนดาวน์ทั่วไป ร้านได้เงินดาวน์ก้อนแรกทันทีและความเสี่ยงเรื่องผ่อนต่อส่วนใหญ่ตกอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์ที่รับประเมินเครดิตลูกค้าไปแล้ว แต่ธุรกิจปล่อยเช่ารายวันหรือรายสัปดาห์ให้ไรเดอร์ ร้านต้องรับความเสี่ยงเองทั้งหมด ทั้งเรื่องรถหายและการค้างชำระ เพราะไม่มีไฟแนนซ์หรือหลักประกันใดมาช่วยรับความเสี่ยงแทน

ธุรกิจนี้ยังมีลักษณะปริมาณสูงที่ต่างจากการขายขาด เพราะรถหนึ่งคันอาจหมุนเวียนให้คนเช่าหลายคนตลอดอายุการใช้งาน กำไรต่อครั้งจึงบางกว่าการขายขาดมาก แต่ถ้าคัดกรองผู้เช่าดี ธุรกิจจะยั่งยืนจากรายได้ที่หมุนเวียนสม่ำเสมอ ต่างจากถ้าคัดกรองไม่ดี ความเสียหายจากรถหายเพียงไม่กี่คันก็อาจกินกำไรของทั้งเดือนไปหมด

การคัดกรองผู้เช่าในแชท คือด่านสำคัญที่สุดของธุรกิจนี้

ขอเอกสารยืนยันตัวตนที่ตรวจสอบได้จริง เช่น บัตรประชาชนพร้อมทะเบียนบ้าน และควรถ่ายรูปคู่บัตรเพื่อยืนยันว่าเป็นเจ้าของบัตรจริง
ถามประวัติการทำงานเป็นไรเดอร์มาก่อนไหม เพราะคนที่เคยทำงานกับแพลตฟอร์มส่งอาหารมาก่อนมักมีบัญชีที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ ต่างจากคนที่เพิ่งเริ่มทำโดยไม่มีประวัติใด ๆ
ถามที่อยู่ปัจจุบันที่ตรวจสอบได้จริง และถ้าเป็นไปได้ควรขอเบอร์ติดต่อของญาติหรือคนใกล้ชิดไว้เป็นข้อมูลสำรอง กรณีติดต่อผู้เช่าไม่ได้ในภายหลัง
สังเกตวิธีตอบคำถามระหว่างแชท คนที่ตั้งใจทำงานจริงมักถามคำถามเจาะจงเกี่ยวกับเงื่อนไขการเช่าและค่าใช้จ่าย ต่างจากคนที่ดูรีบร้อนอยากได้รถโดยไม่สนใจรายละเอียดเงื่อนไขเลย

ตัวชี้วัดที่ควรใช้แทนยอดขายรายคันแบบร้านมอเตอร์ไซค์ทั่วไป

ตัวชี้วัด	ความหมาย	ทำไมสำคัญกับธุรกิจนี้
อัตราการผิดนัดชำระค่าเช่า	สัดส่วนผู้เช่าที่ค้างชำระเทียบกับผู้เช่าทั้งหมด	บอกคุณภาพการคัดกรองผู้เช่าได้ตรงกว่ายอดปล่อยเช่ารวม
ระยะเวลาเช่าเฉลี่ยต่อคน	จำนวนสัปดาห์เฉลี่ยที่ผู้เช่าคนหนึ่งเช่าต่อเนื่อง	ยิ่งนานยิ่งคุ้มค่ากับต้นทุนตรวจสอบตอนแรกที่ลงทุนไป
อัตราการคืนรถตรงเวลา	สัดส่วนผู้เช่าที่คืนรถตามกำหนดโดยไม่ต้องตามทวง	สะท้อนความน่าเชื่อถือของกลุ่มลูกค้าที่คัดกรองมาได้

แยกที่มาแอดที่พาผู้เช่าคุณภาพดีเข้ามา

เมื่อสะสมข้อมูลได้สักพัก ควรย้อนดูว่าผู้เช่าที่ค้างชำระหรือหายตัวไปพร้อมรถ มักมาจากแอดชุดไหนเป็นพิเศษ เทียบกับผู้เช่าที่จ่ายตรงเวลาและเช่าต่อเนื่องนาน ใกล้เคียงกับหลักการเดียวกับการผูกที่มาแอดกับคุณภาพลูกค้าในธุรกิจรถมือสอง เพียงแต่ในกรณีนี้วัดคุณภาพจากพฤติกรรมการชำระเงินแทนมูลค่าการซื้อ

ถ้าพบว่าแอดชุดใดพาคนที่ผิดนัดชำระบ่อยเข้ามาซ้ำ ๆ อาจต้องปรับเนื้อหาแอดให้คัดกรองคนที่ตั้งใจทำงานจริงตั้งแต่ขั้นตอนโฆษณา เช่น ระบุเงื่อนไขเอกสารที่ต้องใช้ไว้ในตัวแอดเลย เพื่อกรองคนที่ไม่พร้อมออกไปก่อนที่จะเสียเวลาคุยในแชท

สรุป

ธุรกิจปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์ให้ไรเดอร์ส่งอาหารเป็นธุรกิจปริมาณสูงที่มีความเสี่ยงต่างจากการขายมอเตอร์ไซค์แบบผ่อนดาวน์ทั่วไปอย่างสิ้นเชิง เพราะร้านต้องรับความเสี่ยงเรื่องรถหายและค้างชำระเองทั้งหมด การวัดผลด้วยยอดปล่อยเช่ารวมจึงไม่พอ ต้องดูอัตราการผิดนัดชำระและระยะเวลาเช่าเฉลี่ยควบคู่ไปด้วย

การคัดกรองผู้เช่าอย่างเข้มงวดตั้งแต่ในแชท และการแยกที่มาแอดที่พาผู้เช่าคุณภาพดีเข้ามา เป็นสองสิ่งที่ตัดสินว่าธุรกิจนี้จะทำกำไรได้จริงในระยะยาวหรือขาดทุนจากความเสียหายที่ป้องกันได้ตั้งแต่ต้น

ธุรกิจนี้รับความเสี่ยงเรื่องรถหายและค้างชำระเองทั้งหมด ต่างจากขายผ่อนดาวน์ที่มีไฟแนนซ์รับความเสี่ยงแทน
วัดผลด้วยอัตราผิดนัดชำระและระยะเวลาเช่าเฉลี่ย แทนยอดปล่อยเช่ารวมเพียงอย่างเดียว
คัดกรองผู้เช่าอย่างเข้มงวดในแชทตั้งแต่ต้น และแยกที่มาแอดที่พาผู้เช่าคุณภาพดีเข้ามา

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมธุรกิจปล่อยเช่ามอเตอร์ไซค์ให้ไรเดอร์ถึงวัดผลต่างจากร้านขายมอเตอร์ไซค์ทั่วไป

เพราะร้านนี้ต้องรับความเสี่ยงเรื่องรถหายและค้างชำระเองทั้งหมดโดยไม่มีไฟแนนซ์ช่วยรับความเสี่ยงแทน การวัดแค่ยอดปล่อยเช่ารวมจึงไม่สะท้อนความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากผู้เช่าที่ไม่น่าเชื่อถือ

ควรคัดกรองผู้เช่าในแชทด้วยอะไรบ้าง

ควรขอเอกสารยืนยันตัวตนที่ตรวจสอบได้จริง ถามประวัติการทำงานเป็นไรเดอร์มาก่อน และขอเบอร์ติดต่อสำรองของญาติหรือคนใกล้ชิดไว้ เผื่อกรณีติดต่อผู้เช่าไม่ได้ในภายหลัง

ควรวัดผลธุรกิจนี้ด้วยตัวเลขอะไรแทนยอดขายรายคัน

ควรวัดอัตราการผิดนัดชำระค่าเช่า ระยะเวลาเช่าเฉลี่ยต่อคน และอัตราการคืนรถตรงเวลา เพราะตัวเลขเหล่านี้สะท้อนคุณภาพของการคัดกรองผู้เช่าได้ตรงกว่ายอดปล่อยเช่ารวม

ถ้าพบว่าแอดชุดหนึ่งพาคนผิดนัดชำระเข้ามาบ่อย ควรทำยังไง

ควรปรับเนื้อหาแอดให้คัดกรองคนที่ตั้งใจทำงานจริงตั้งแต่ต้น เช่น ระบุเงื่อนไขเอกสารที่ต้องใช้ไว้ในตัวแอดเลย เพื่อกรองคนที่ไม่พร้อมออกไปก่อนเสียเวลาคุยในแชท

ธุรกิจนี้ควรตั้งเงื่อนไขมัดจำแบบไหน

ควรตั้งมัดจำในระดับที่ครอบคลุมความเสียหายพื้นฐานได้ แต่ไม่สูงจนคนที่ตั้งใจทำงานจริงแต่มีทุนน้อยไม่สามารถเช่าได้ ควรชั่งน้ำหนักระหว่างความปลอดภัยของธุรกิจกับการเข้าถึงได้ของกลุ่มเป้าหมาย

ธุรกิจขนาดเล็กที่เพิ่งเริ่มปล่อยเช่า ควรเริ่มติดตามอะไรก่อน

เริ่มจากบันทึกข้อมูลผู้เช่าแต่ละคนคู่กับที่มาแอดและประวัติการชำระเงิน เพื่อดูแนวโน้มว่ากลุ่มไหนน่าเชื่อถือกว่ากัน ถ้าจำนวนผู้เช่าเยอะขึ้น ระบบอย่าง linli ที่ผูกที่มาแอดไว้กับบทสนทนาจะช่วยให้ติดตามและคัดกรองได้เป็นระบบมากขึ้น